Wat leert het mbo van de coronaperiode?

Wat leert het mbo van de coronaperiode? En voor mij persoonlijk interessanter: zijn er lessen geleerd waar je ook buiten het mbo wat aan hebt? Op LinkedIn kwam ik een onderzoeksrapport tegen dat een onderzoek onder docenten, studenten en stafmedewerkers van 14 mbo’s beschrijft. Met als centrale vraag: wat leert het mbo van de coronaperiode?

Onderzoeksthema’s

Het onderzoek belicht vier thema’s:

  1. Didactiek: over de verschillende oplossingen die onderwijsinstellingen hebben gevonden voor onderwijs op afstand.
  2. Wendbaarheid van de organisatie: over de strategie van de instelling, besluitvorming, samenwerken en overleggen.
  3. Sociale functie: over het samenzijn van studenten en medewerkers op afstand, en de impact die dat heeft op welzijn en ontwikkeling.
  4. Toetsen en roosteren: over de organiseerbaarheid van onderwijs op afstand.
corona

Een sprint naar online onderwijs

In het voorjaar van 2020 trokken mbo-instellingen een razendsnelle sprint: van offine naar online onderwijs. Natuurlijk is er alle respect voor deze snelle actie en was dat de enige mogelijkheid om onderwijs te geven. Tegelijkertijd was (en is) 100% online onderwijs natuurlijk niet ideaal. En dat komt ook in dit onderzoek naar voren. Studenten en docenten missen het spontane en persoonlijke contact. Het praktijkonderwijs kwam stil te liggen. En dat is toch wel de kern van het mbo.

Alle instellingen hebben een coronateam ingericht. Een centraal team dat snel besluiten kon nemen over het invoeren van coronamaatregelen. Dit heeft geleid tot wendbaarheid, slagvaardigheid en daadkracht. Juist ook in de coronaperiode.

Lees ook: Blend the right mix

100% online werkt niet

Studenten vinden online onderwijs geen onverdeeld succes. Ze waarderen de flexibiliteit van onderwijs op afstand. In het algemeen werden project- en praktijkonderwijs en interactieve werkvormen tijdens lessen of (werk) colleges minder positief beoordeeld. Binnen alle instellingen bestaan grote verschillen in de mate van tevredenheid onder studenten over onderwijs op afstand. De docent blijkt daarbij het verschil te maken. Daarbij gaat het om het persoonlijk contact en de verbinding die hij weet te maken.

online onderwijs

De toekomst is blended

Zowel studenten als docenten zien kansen om online onderwijs ook in de toekomst in te zetten. Maar dan wel in de juiste mix. Hierbij geven docenten aan didactische hulp nodig te hebben. Want: wat is goed online onderwijs en welke tools heb je daarvoor nodig? Daarnaast blijft de school een belangrijke ontmoetingsplaats. En juist aan die functie van ontmoetingsplaats is de afgelopen periode (te) weinig aandacht besteed.

Nu doorpakken

Het onderzoeksrapport sluit af met de boodschap dat het nu tijd is om door te pakken. De coronateams mogen nog even blijven. Daarnaast is het advies om te blijven experimenteren en innoveren. Dat hoeft niet meteen organisatiebreed, maar kan ook op kleinere schaal. Daarbij is het wel belangrijk dat er aandacht is voor een goed proces voor het selecteren, faciliteren, evalueren en opschalen van experimenten. Zodat die experimenten niet in de experimentenfase blijven steken.

Deelbaarheid van geleerde lessen

Wat kun je buiten het mbo leren van de resultaten van dit onderzoek? Los van het feit dat je natuurlijk eigenlijk niet mag generaliseren enzo… dat weet ik. Maar ik doe het hier toch.

Zelf denk ik (en dat is ook mijn ervaring) dat het belang van persoonlijk contact en verbinding een essentiële factor is. Dat online onderwijs voor- en nadelen heeft en het uiteindelijk gaat om de mix. Ik denk ook dat er een verschil is tussen het transporteren en het transformeren naar online onderwijs. Om dat in e-learningtermen uit te leggen: een goede e-learning is niet hetzelfde als een digitaal boek. Daarbij kan ik me absoluut voorstellen dat didactische hulp gewenst is. Zeker als je hier nog niet veel ervaring mee hebt.